اين 183 هكتار زمين طلسم شده
چادرنشيني صاحبان اراضي پلاك 176 اماميه
مريم محمدپور- هنوز مديران شهري مشهد از حال و هواي عيد و تحويل سال نو بيرون نيامده بودند كه در يك روز بهاري به آنان خبر رسيد كه صاحبان اراضي پلاك 176 اماميه در محل زمين هاي خود چادر زده اند و به قصد تحصن همراه با خانواده هاي خود عزم جزم كرده اند تا در سال جديد به شيوه جديد اعتراضي ((چادرنشيني))، به مطالبات خود برسند. مديران مشهدي وقتي كه اين خبر را شنيدند به خوبي اين معترضين را به ياد آوردند چراكه اين اولين بار نبود كه اين افراد براي رسيدن به زمين هايشان اقدام به برگزاري تجمع، تحصن، نامه نگاري و پيگيري كرده اند. آنها حتي به دفتر رهبري هم سري زده اند. امام جمعه هم پيگيري هايي كرده، به استانداري و شهرداري و مسكن و شهرسازي و خلاصه هر كجا كه اميدي براي رفع معضل اين زمين ها بوده نيز رفته اند و اما هنوز پاسخي نگرفته اند. چنين است كه اين بار سيزدهمين روز سال نرسيده، نحسي اين زمين هاي گويي طلسم شده دامان مديران شهر مشهد را گرفت. انگار غده چركين اراضي پلاك 176 دوباره سر باز كرده بود...
داستاني 40 ساله با پشت پرده هايي تاييد نشده
هركسي چيزي مي گويد. اينجا زمينهاي 183 هكتاري اماميه است كه در مجاورت آن نمايشگاه بين المللي قد علم كرده است. تعداد چادرهاي مستقر شده در اين منطقه به 500 چادر مي رسد كه اگر 5 نفر را ساكن در هر چادر به حساب آوريم، مي شود 2500 تحصن كننده؛ البته حاضرين در اين اراضي خود را چندان متحصن نمي دانند. خانمي مي گويد: ((اينجا زمين هاي ما است. تمام وسائل خانه مان را فروخته ايم تا توانسته ايم اين زمين ها را بخريم، به اميد روزي كه ترقي كند و حالا كه ترقي كرده مي گويند حق ساخت و ساز نداريد...))
روايت اين زمينها كمي پيچيده است. گفته مي شود كه قديمي ترين سند مربوط به اين اراضي متعلق به سال 1348 است با اين وجود اسنادي مربوط به همين 2، 3 سال اخير را هم بين اسناد مي توان يافت. به هر حال بيشتر صاحبان اين اراضي زمين هاي خود را در حدود 20 سال پيش خريده اند و مي گويند كه آن زمان از استانداري، شهرداري، مسكن و شهرسازي و آستان قدس هم استعلام كرده اند و آنها مسكوني بودن اين اراضي را تاييد كرده اند، با اين وجود اينك شهرداري با اين استدلال كه كاربري اين زمينها ((فضاي سبز)) است، اجازه ساخت و ساز به اين افراد نمي دهد و اقدام چندي پيش برخي از آنها براي ديواركشي زمينها نيز با هجوم بولدزرها نافرجام مانده است. يكي از معترضين به من مي گويد: ((ما جبهه رفته ايم، براي وجب به وجب اين خاك جانمان را كف دستمان گذاشته ايم، حالا اجازه نمي دهند در زميني كه با پول حلال آن را خريده ايم خانه بسازيم؟))
داستان از آنجا آغاز مي شود كه مي گويند اصل زمين ها مربوط به زني عراقي بوده كه آن را به سفارت ايران وانهاده است. پس از انقلاب، بخشي از 1400 هكتار از اراضي اين منطقه پس از توزيع ميان دستگاه هاي مختلف به عنوان ((مستثني)) قابليت واگذاري به مردم را پيدا مي كند. اين زمينها عمدتا به عمده مالكان و برخي تعاوني ها واگذار مي شود كه بعضي از آنها گويا از نام ارگانهاي خاصي سوء استفاده نيز كرده اند. به هر حال كاربري زمينها كشاورزي بوده است و حالا گفته مي شود كه بنابر طرح تفصيلي مشهد، كاربري اين اراضي ((فضاي سبز)) تشخيص داده شده كه اين در مغايرت با آن چيزي است كه خريداران اراضي در هنگام خريد با آن روبرو شده اند. معترضين البته در پس اين تعيين كاربري ها ((پشت پرده))هايي مي بينند اما رئيس شوراي اسلامي شهر مشهد در گفتگويي با ((نخست)) مي گويد: ((از چنين پشت پرده هايي خبر ندارم...))
گلايه هايي دردناك
با معترضين به گفتگويي 3 ساعته مي نشينم. مجالي براي گفتن نيست. فقط مي شنوم. يكي از برخورد پليس گلايه مند است و ديگري از پيگيري هاي شهردار براي حل اين مشكل خبر مي دهد. آن ديگري از بي تفاوتي مسوولين در قبال اعتراضات مي گويد و برخي نيز از وكيل شان انتقاد مي كنند! يازده روز از تحصن اين افراد مي گذشت كه به گفتگو با آنان نشسته بودم. آنها باد و باران هاي زيادي را تحمل كرده بودند. از كودك 5/1 ساله تا پيرزني 80 ساله در ميان آنها بود. يكي از نمايندگان معترضين از پيگيري هاي دادستان مشهد در اين زمينه ابراز رضايت مي كند اما يكي ديگر گله مند است كه مسوولين در پشت درهاي بسته در مورد اين اراضي تصميم گيري مي كنند و از حضور نمايندگان معترضين در جلسات ممانعت بعمل مي آيد. بعضي معتقدند كه كاربري اين زمين ها تجاري شده، عده اي ديگر مي گويند كه آقاي... قرار است اينجا مجتمع توريستي بسازد. يكي ديگر از متحصنين هم به من مي گويد: ((شما را به خدا قضاوت كنيد، در اين منطقه 163 هكتار فضاي سبز وجود دارد با اين وجود باز 183 هكتار ما هم بايد فضاي سبز بشود؟)) اطرافم را كه نگاه مي كنم، مي بينم كه يك سر اين منطقه به كال چهل بازه مي رسد، طرف ديگر به كوه هاي طرقبه و شانديز و سوي ديگرش هم يكسره باغ است! اينگونه است كه من هم با خودم تكرار مي كنم: ((يعني واقعا اينجا به 183 هكتار ديگر فضاي سبز نياز دارد؟...))
يكي از صاحبان اين اراضي مي گويد: ((در زمان دولت قبل رفتيم به استانداري، آنها به ما گفتند كه ما برنامه اي براي اين اراضي نداريم، هرچه شهرداري بگويد. بعد مسكن و شهرسازي هم همين را گفت اما حالا مي گويند كه شماها كلاس نمايشگاه را پايين مي آوريد!!!)) مردي ميانسال از صاحبان اين اراضي نيز ادامه مي دهد: ((ما زمينهاي خودمان را مي خواهيم. اگر كاربري اينجا كشاورزي است، خب عيبي ندارد. بگذارند ما چغندر بكاريم. چه كار به ديواركشي زمين هايمان دارند؟)) ديگري صحبت نفر قبل را قطع كرده و در حاليكه به شدت از عملكرد مسوولين ناراضي است، ابراز عقيده مي كند: ((نگذارند در شهر بحران ايجاد شود. ما گوشواره هاي دخترانمان را فروخته ايم و زمينها را خريده ايم، پس چرا مي گويند 70 درصد زمينها را بدهيد تا اجازه استفاده از اراضي بدهيم؟)) يكي ديگر از 7 هزار مالك اين زمينها كه جزء آن 4500 مالك سنددار اين اراضي است نيز جاده اي آسفالت شده در ميانه 183 هكتار زمين را نشانم داده و مي گويد: ((اگر كاربري اين زمينها فضاي سبز است پس چرا آمده اند اينجا جاده كشيده اند؟...)) خانمي بچه به بغل كه خود را يك بسيجي فعال معرفي مي كند هم در حالي كه مي گريد، چگونگي خريد زمين خود در اين منطقه را روايت مي كند و گويي به حرمت تركيدن بغض اوست كه ديگران هم اندكي سكوت پيشه مي كنند...
مسوولان چه مي گويند...
شهردار منطقه 12 در جلسه اي كه در مهرماه سال گذشته با حضور معاون دادستان مشهد برگزار شده بود، در خصوص اعتراضات صورت گرفته در مورد اراضي پلاك 176 اماميه گفت: خريد و فروشهاي انجام شده در اين منطقه با تصرفات غيرقانوني همراه بوده به طوري كه مساحت كل زمين 182 هكتار بوده اما متأسفانه 70 هكتار مازاد بر مساحت زمين به خريداران فروخته شده است. رشيد صحابي ادامه داد: كساني كه داراي سند شش دانگ هستند مي توانند به سازمان مسكن و شهرسازي مراجعه و با تغيير كاربري زمين و پرداخت سهم شهرداري نسبت به ساخت و ساز در اين محل اقدام نمايند.
اما در همين جلسه شخصي كه به عنوان نماينده معترضين دعوت شده بود، يادآور شد: شخصي كه خودش را منتسب به يك ارگان دولتي معرفي كرده بود كه البته مداركي دال بر نماينده بودن وي وجود دارد اقدام به ترسيم كروكي نقشه غيرواقعي براي اين منطقه كرده و پس از آن زمينها را به صورت توافقي و در برخي موارد با اسناد دفترچه اي با متراژ كم به مردم فروخته و در حال حاضر سندها نيز با كمبود متراژ مواجه است. منصوري ادامه داد: متأسفانه در حال حاضر كسي پاسخگوي مالكان توافقي نيست و شهرداري هم اين افراد را به عنوان مالك نمي شناسد.
در همين حال تلاش هاي ما براي گفتگو با مسوولان دادگستري بي نتيجه ماند اما طباطبايي، رئيس شوراي شهر مشهد در اين رابطه طي گفتگوي كوتاهي با ((نخست)) بيان داشت: ((در جريان سير حقوقي اين پرونده نيستم و خوب است كه مسوولان قضايي شهر در اين زمينه صحبت كنند اما در مورد آنچه كه به شوراي شهر مربوط است بايد بگويم كه اين مساله در حال حاضر در دستور كار شورا نيست و پيش از هر چيز كميسيون ماده 5 بايد در مورد كاربري اين اراضي كه پيش از اين كاربري كشاورزي داشته اند و اما حالا چون داخل محدوده شهري شده اند بايد دوباره تعيين كاربري شوند، تصميم بگيرد. پس از آنكه اين كاربري مشخص شد، شهرداري اگر به مصوبه خاصي در شورا نياز داشت لايحه مي آورد.)) وي با بيان اين مطلب كه هنوز به طور رسمي كاربري اين اراضي اعلام نشده، افزود: ((ما با قدرت از حقوق مردم دفاع مي كنيم و اگر شهرداري بخواهد كاربري اين زمين ها را فضاي سبز كند، بايد حق و حقوق مردم را بدهد و به هر حال اگر اين مساله بخواهد به بحراني امنيتي تبديل شود، مسوولان قضايي مي بايست به سرعت پيگيري كنند.))
سالي كه نكوست...
سال 87 با تجمعي اعتراض آميز آغاز شد و شايد طعم بهار را براي بسياري تلخ كرد اما گويي بايد امسال را سالي پرخبر پيش بيني كنيم چراكه در اولين روزهاي آن صدها نفر تحصني چندين روزه را سامان دادند. تحصن در اعتراض به بحراني كه بيش از دو دهه قدمت دارد. اما سوال اينجاست كه آيا شهردار مشهد در آستانه يكسالگي حضورش در ساختمان سفيد شهرداري، خواهد توانست گره كور اراضي طلسم شده پلاك 176 اماميه را باز كند؟ براي پاسخ به اين سوال مي بايست كمي صبر كرد. اما نه صبري به اندازه 10 سال و 20 سالي كه صاحبان اين اراضي آن را به تلخي تجربه كرده اند...

