بازهم محصولی دیالکتیکی در عرصه سیاسی ایران

 پيدايش جنبش هاي چپ كه در معناي مدرن خود به اصلاح طلب تغيير نام داده اند ( چرا كه از چپ بودن،ايدئولوژي آن را فروگذارده و تنها به تغيير وضع موجود بسنده كرده اند) در تاريخ معاصر ايران همواره با نقش آفريني طبقه اي از نخبگان همراه بوده است. روزگاري در دهه 20 فارغ التحصيلان دانشگاههاي فرنگ كه در آنجا با جنبش هاي كارگري آشنا شده بودند بنيان چپ ماركسيستي را در ايران گذاردند و زماني ديگر انجمن هاي اسلامي دانشجويان با عبور از تئوريهاي ماركسيستي، «چپ مذهبي» را پايهگذاري كردند و پس از انقلاب با يارگيري از حوزويان به محور حكمراني در دهه 60 تبديل شدند. اما ابتداي دهه 70 همزمان با افول اين چپگرايي شد و جنبش هاي چپ برآمده از دانشجويان غيرمذهبي دهه 20 و يا دانشگاهيان دهه 60 پس از فروپاشي شوروي و حاكم شدن نظام سرمايه داري بر بيشتر كشورهاي جهان به يك تغيير نام استراتژيك دست زدند و آن چيزي نبود به جز بنيان نهادن جنبش اصلاح طلبي كه يك دست در عقبه چپ مذهبي داشت و دستي ديگر در تكنوكراسي دولتي!
به اين ترتيب در نيمه دوم دهه 70 اين دولت بود كه جنبش تغيير شكل داده چپ را ساماندهي مي كرد و اين دايگي دولت براي چپ هاي مدرن باقي ماند تا نيمه دوم دهه 80، يعني آنگاه كه دولت در قامت منتقد جنبش قديمي چپ ظاهر شد. اما همچنانكه از دل مذهبيون ضد ماركسيست جنبشي هوادار چپ مذهبي بيرون آمد و از ميانه سياست هاي راست گرايانه تعديل، اصلاح طلبان منتقد سامان يافتند، اينك از قلب جبهه اصولگرايي بازهم نواي اصلاح طلبانه به گوش مي رسد و اكنون اين مطبوعات مستقل هستند كه چون قابله اي، نوزادي سياسي به نام اصولگرايان اصلاح طلب را به دنيا مي آورند تا بازهم ديالكتيك حاصل از تقابل چپ و راست به سنتزي شگرف بيانجامد و شجره چپ غنچه اي ديگر شكوفه دهد...
اما آيا مي توان گفت كه اصلاح طلبان ديروزي باظهور اين طفل شيرخواره كه هم ارادتي به اصولگرايان دارد و هم ارثي از اصلاح طلبي به او رسيده است، به تاريخ سپرده خواهند شد؟
به نظر مي رسد كه اصلاح طلبان براي ماندن در سپهر سياسي، فكري و اجتماعي 2 راه بيشتر در مقابل خود نمي بينند، يا آنكه به مانند انتخابات رياست جمهوري 84 به دامان راست گرايي اعتدالي رجوع كنند و يا همچون اعتماد ملي نشينان چپگرايي سنتي در پيش گيرند.
امروز اصولگرايي اصلاح طلبانه يك ژست اعتدالي نيست، زايشي سياسي است كه شايد «جامعه مدني مدينه النبي» را ره يابي مي كند.